Miejsca Pamięci Narodowej na trasie rajdu niepodległości.

pamiętany
W  Dniu Święta Niepodległości 11 listopada 2010 r. uczestnicy rajdu  niepodległości przejadą  111 km na trasie,  która  przebiega  przez miejsca Pamięci Narodowej położone   na terenie Miasta Bydgoszczy oraz Gmin Powiatu Bydgoskiego.




Image

W dwunastu miejscach  Pamięci Narodowej znajdujących się trasie rajdu w miejscowościach Bydgoszcz – ul.Bernardyńska, Bydgoszcz – Dolina Śmierci, Osielsko, Borówno, Pyszczyn, Dębowa Góra, Koronowo, Tryszczyn, Osówiec, Białe Błota, Brzoza, Bydgoszcz – Stary Rynek, rowerzyści oddadzą hołd poległym i  zapalą  w tych miejscach specjalnie przygotowane  na to Święto znicze.

Start rajdu rozpocznie się o godzinie 7.00 w Bydgoszczy  przy Pomniku Nieznanego Powstańca Wielkopolskiego  - ul. Bernardyńska,  a metę rajdu wyznaczono o godz.15.30  na Starym Rynku w Bydgoszczy przy Pomniku Walki i Męczeństwa Ziemi Bydgoskiej.

 

BYDGOSZCZ

Image
Grób Nieznanego Powstańca Wielkopolskiego

 


Dolina Śmierci -  miejsce masowego mordu i jednocześnie grobu mieszkańców Bydgoszczy i okolic wymordowanych przez członków pomorskiego oddziału Selbstschutzu oraz grupy funkcjonariuszy gestapo z oddziału Einsatzkommando 16 w 1939roku.

 

GMINA OSIELSKO

Image


Osielsko - Mogiła Władysława Kierońskiego uczestnika powstania  styczniowego  1862-1864.


GMINA  DOBRCZ

Image

Borówno - Augustowo - cmentarz ofiar terroru hitlerowskiego z okresu wojny 1939-1945, pow. 0,03, położony po prawej stronie drogi prowadzącej od szosy E 83 do jeziora Borówno, znajduje się tam pamiątkowy pomnik i dwie tablice upamiętniające ofiary.



Image


Pyszczyn - obelisk Poległych Żołnierzy 8 Pułku Piechoty w Pyszczynie w 1945r.

 



MIASTO i GMINA KORONOWO

Image
Dębowa Góra
- miejsce straceń  około 800 ofiar zamordowanych przez okupanta - mężczyzn, kobiet i dzieci. Masowy grób odkryli mieszkańcy okolicznych wsi we wrześniu 1944. We wrześniu 1939 r. doszło tutaj również do walk leśnych między oddziałami pierwszego batalionu 35 Pułku Piechoty Wojska Polskiego z niemieckimi oddziałami pancernymi. W wyniku walk poległo 20 polskich żołnierzy. W grudniu 1946 r. przeprowadzono ekshumację zwłok poległych i pochowano na cmentarzu w Wudzynie.



Image

Koronowo. Pomnik Chwały Oręża Polskiego ku czci zwycięskiej bitwy z Krzyżakami. Pomiędzy Wilczem a wsią Łąsko Wielkie miała miejsce 10 października 1410r. słynna bitwa polsko-krzyżacka.

Image

Tryszczyn. Pomnik - Miejsce Pamięci Narodowej związane z rozstrzelaniem w pierwszych dwóch miesiącach II wojny światowej około 700 Polaków (głównie mieszkańców Bydgoszczy) w rowach strzelniczych nad Brdą.

 

GMINA SICIENKO

Image
Osówiec - Miejsce Pamięci Narodowej. W lasach koło Osówca  rozstrzelano  w dniu 18.10.1939r. kilku mieszkańców wsi Mochle i Osówiec . Ciała pomordowanych  zostały pochowane na cmentarzu parafialnym w Dąbrówce Nowej.

 

GMINA BIAŁE BŁOTA

Image
Białe Błota - Pomnik Ofiar Terroru Hitlerowskiego 1939-1945

 

W przededniu II wojny światowej białobłockie lasy stanowiły dogodny punkt koncentracji wojsk polskich. Na terenie gminy przebiegała linia obrony wojsk polskich, której siłą był rejon umocniony, tzw. Przedmoście Bydgoskie. W Białych Błotach stacjonował sztab 15. Dywizji Piechoty oraz formacje 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich im. gen. Orlicza Dreszera.  Zajęcie Białych Błot przez Niemców zapoczątkowało represje miejscowej ludności polskiej. Razem z Wehrmahtem wkroczyły tu specjalne grupy operacyjne niemieckiej policji bezpieczeństwa oraz formacje policji Selbstschutz. Przeprowadzały one pacyfikację wsi, dokonywały obław, łapanek, konfiskat mienia, aresztowań i rozstrzeliwań. Pierwszej egzekucji mieszkańców Białych Błot formacje Selbstschutz dokonały w dniu 16 września 1939 roku. Niemcy siłą wyciągnęli i rozstrzelali w pobliskim lesie 12 mieszkańców. Drugiej egzekucji dokonali w dniu 19 października 1939 roku a kolejnej 21 listopada tego samego roku. Miejscami egzekucji były lasy, zagajniki, rowy strzeleckie, a nawet pola i zabudowania gospodarcze.

Po wojnie zwłoki sześciu ofiar ekshumowano i pochowano w 1945 roku we wspólnej mogile przy ul. Szubińskiej. Obok niej stoi krzyż. Na mogile widnieje tablica z nazwiskami ofiar

 

GMINA NOWA WIEŚ WIELKA

Image
Brzoza - Pomnik Powstańców  Wielkopolskich 1918-1919

 

W połowie stycznia Powstania Wielkopolskiego  powstańcy wyzwolili niemal całą  Wielkopolskę. Doszli do Zamościa koło Rynarzewa i Brzozy.  Grupa powstańców dowodzona przez ppor. Pawła Cymsa opanowała Brzozę. Jednak tego samego dnia batalion Grenzschutzu pod dowództwem kpt Justa zaatakował powstańców. Niemcy dysponowali przewagą militarną i i zepchnęli powstańców na pozycje wyjściowe. Bitwę na wzniesieniu zwanym „Kozak”  w Brzozie przy drodze łabiszyńskiej powstańcy  przegrali. Oddział powstańców zdążający na pomoc z Inowrocławia został rozbity przez ogień z niemieckiego pociągu pancernego stojącego na stacji w Brzozie. Należy podkreślić, że była to pierwsza przegrana walka oddziałów inowrocławskich, min. powodu niedostatecznego zwiadu, braku łączności i współdziałania walczących oddziałów. Prusacy zajęli Chmielniki, a następnie Brzozę. Następnie ruszyli w kierunku  Kanału Noteckiego pod Antoniewo, celem rozbicia okaleczonych oddziałów powstańczych. Po ściągnięciu posiłków w sile pięciu kompanii i półbaterii J. Trawińskiego, Niemców zmuszono do odwrotu w kierunku wsi Ciele.W odwecie za porażkę Grenzschutz wymordował w Brzozie rannych powstańców. Śmierci uniknęli lżej ranni, którzy w porę schronili się u polskich rodzin. Poległych i zamordowanych w lazarecie (dzisiaj budynek przedszkola), pogrzebano we wspólnej mogile na wzgórzu porośniętym młodym laskiem sosnowym, zwanym „Kozak”. 

Obecnie w tym miejscu jest pomnik ku czi powstańców, którego rozpoczęte przebudowę - w przyszłym roku  powstanie   replika pomnika, który stał w  latach  1923-1940 i został zniszczony przez wojsko niemieckie podczas II Wojny Światowej.