Miejsca Pamięci Narodowej na trasie rajdu niepodległości.

W  Dniu Święta Niepodległości 11 listopada 2011 r. uczestnicy rajdu  niepodległości przejadą  111 km na trasie,  która  przebiega  przez Miejsca Pamięci Narodowej położone   na terenie Gmin Powiatu Bydgoskiego i Miasta Bydgoszczy. W każdym z tych miejsc rajd się zatrzyma  i zapali znicz.











Image

W dwunastu miejscach  Pamięci Narodowej znajdujących się trasie rajdu w miejscowościach Bydgoszcz – ul.Bernardyńska, Bydgoszcz – Dolina Śmierci, Osielsko, Borówno, Pyszczyn, Dębowa Góra, Koronowo, Tryszczyn, Osówiec, Białe Błota, Brzoza, Bydgoszcz – Stary Rynek, rowerzyści oddadzą hołd poległym i  zapalą  w tych miejscach specjalnie przygotowane  na to Święto znicze.

Rajdu rozpocznie się o godzinie 7.00 Msza Świętą w Intencji Ojczyzny w Kościele Garnizonowym w Bydgoszczy.   Start godz. 7.45 start rajdu  Bydgoszcz – ul. Bernardyńska przy Pomniku Nieznanego Powstańca Wielkopolskiego. ,  a metę rajdu wyznaczono o godz.16.00  na Starym Rynku w Bydgoszczy przy Pomniku Walki i Męczeństwa Ziemi Bydgoskiej.

 

 

 



 

BYDGOSZCZ

Image
Grób Nieznanego Powstańca Wielkopolskiego

 


Dolina Śmierci -  miejsce masowego mordu i jednocześnie grobu mieszkańców Bydgoszczy i okolic wymordowanych przez członków pomorskiego oddziału Selbstschutzu oraz grupy funkcjonariuszy gestapo z oddziału Einsatzkommando 16 w 1939roku.

 

GMINA OSIELSKO

Image


Osielsko - Mogiła Władysława Kierońskiego uczestnika powstania  styczniowego  1862-1864.


GMINA  DOBRCZ

Image

Borówno - Augustowo - cmentarz ofiar terroru hitlerowskiego z okresu wojny 1939-1945, pow. 0,03, położony po prawej stronie drogi prowadzącej od szosy E 83 do jeziora Borówno, znajduje się tam pamiątkowy pomnik i dwie tablice upamiętniające ofiary.



Image


Pyszczyn - obelisk Poległych Żołnierzy 8 Pułku Piechoty w Pyszczynie w 1945r.

 


MIASTO i GMINA KORONOWO

Image
Dębowa Góra
- miejsce straceń  około 800 ofiar zamordowanych przez okupanta - mężczyzn, kobiet i dzieci. Masowy grób odkryli mieszkańcy okolicznych wsi we wrześniu 1944. We wrześniu 1939 r. doszło tutaj również do walk leśnych między oddziałami pierwszego batalionu 35 Pułku Piechoty Wojska Polskiego z niemieckimi oddziałami pancernymi. W wyniku walk poległo 20 polskich żołnierzy. W grudniu 1946 r. przeprowadzono ekshumację zwłok poległych i pochowano na cmentarzu w Wudzynie.



Image

Koronowo. Pomnik Chwały Oręża Polskiego ku czci zwycięskiej bitwy z Krzyżakami. Pomiędzy Wilczem a wsią Łąsko Wielkie miała miejsce 10 października 1410r. słynna bitwa polsko-krzyżacka.


Image

Tryszczyn. Pomnik - Miejsce Pamięci Narodowej związane z rozstrzelaniem w pierwszych dwóch miesiącach II wojny światowej około 700 Polaków (głównie mieszkańców Bydgoszczy) w rowach strzelniczych nad Brdą.

 

 

GMINA SICIENKO

Image
Osówiec - Miejsce Pamięci Narodowej. W lasach koło Osówca  rozstrzelano  w dniu 18.10.1939r. kilku mieszkańców wsi Mochle i Osówiec . Ciała pomordowanych  zostały pochowane na cmentarzu parafialnym w Dąbrówce Nowej.

 


GMINA BIAŁE BŁOTA

Image
Białe Błota - Pomnik Ofiar Terroru Hitlerowskiego 1939-1945

 

W przededniu II wojny światowej białobłockie lasy stanowiły dogodny punkt koncentracji wojsk polskich. Na terenie gminy przebiegała linia obrony wojsk polskich, której siłą był rejon umocniony, tzw. Przedmoście Bydgoskie. W Białych Błotach stacjonował sztab 15. Dywizji Piechoty oraz formacje 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich im. gen. Orlicza Dreszera.  Zajęcie Białych Błot przez Niemców zapoczątkowało represje miejscowej ludności polskiej. Razem z Wehrmahtem wkroczyły tu specjalne grupy operacyjne niemieckiej policji bezpieczeństwa oraz formacje policji Selbstschutz. Przeprowadzały one pacyfikację wsi, dokonywały obław, łapanek, konfiskat mienia, aresztowań i rozstrzeliwań. Pierwszej egzekucji mieszkańców Białych Błot formacje Selbstschutz dokonały w dniu 16 września 1939 roku. Niemcy siłą wyciągnęli i rozstrzelali w pobliskim lesie 12 mieszkańców. Drugiej egzekucji dokonali w dniu 19 października 1939 roku a kolejnej 21 listopada tego samego roku. Miejscami egzekucji były lasy, zagajniki, rowy strzeleckie, a nawet pola i zabudowania gospodarcze.

Po wojnie zwłoki sześciu ofiar ekshumowano i pochowano w 1945 roku we wspólnej mogile przy ul. Szubińskiej. Obok niej stoi krzyż. Na mogile widnieje tablica z nazwiskami ofiar

 

 

GMINA NOWA WIEŚ WIELKA

Image
Brzoza - Pomnik Powstańców  Wielkopolskich 1918-1919

 

W połowie stycznia Powstania Wielkopolskiego  powstańcy wyzwolili niemal całą  Wielkopolskę. Doszli do Zamościa koło Rynarzewa i Brzozy.  Grupa powstańców dowodzona przez ppor. Pawła Cymsa opanowała Brzozę. Jednak tego samego dnia batalion Grenzschutzu pod dowództwem kpt Justa zaatakował powstańców. Niemcy dysponowali przewagą militarną i i zepchnęli powstańców na pozycje wyjściowe. Bitwę na wzniesieniu zwanym „Kozak”  w Brzozie przy drodze łabiszyńskiej powstańcy  przegrali. Oddział powstańców zdążający na pomoc z Inowrocławia został rozbity przez ogień z niemieckiego pociągu pancernego stojącego na stacji w Brzozie. Należy podkreślić, że była to pierwsza przegrana walka oddziałów inowrocławskich, min. powodu niedostatecznego zwiadu, braku łączności i współdziałania walczących oddziałów. Prusacy zajęli Chmielniki, a następnie Brzozę. Następnie ruszyli w kierunku  Kanału Noteckiego pod Antoniewo, celem rozbicia okaleczonych oddziałów powstańczych. Po ściągnięciu posiłków w sile pięciu kompanii i półbaterii J. Trawińskiego, Niemców zmuszono do odwrotu w kierunku wsi Ciele.W odwecie za porażkę Grenzschutz wymordował w Brzozie rannych powstańców. Śmierci uniknęli lżej ranni, którzy w porę schronili się u polskich rodzin. Poległych i zamordowanych w lazarecie (dzisiaj budynek przedszkola), pogrzebano we wspólnej mogile na wzgórzu porośniętym młodym laskiem sosnowym, zwanym „Kozak”. 

Obecnie w tym miejscu jest pomnik ku czi powstańców, którego rozpoczęte przebudowę - w przyszłym roku  powstanie   replika pomnika, który stał w  latach  1923-1940 i został zniszczony przez wojsko niemieckie podczas II Wojny Światowej.